محمود منجم زا د برلین آلمان تبریک به اقدام نیک رئیس اطلاعات و فرهنگ بلخ مبنی برحذف واژه های بیگانه آقای صالح محمد خلیق رئیس اطلاعات وفرهنگ ولایت بلخ بنا به گزارش یکی از تلویزیون های غیر دولتی افغانستان برای نابودی واژه های بیگانه در ولایت بلخ کمر همت بسته است. آقای خلیق سال گذشته با یک هئیت ارشد باستان شناسان افغان از پاریس و سایر شهرهای باستانی فرانسه دیدن نموده است وی همچنین روابط نزدیک و همکاری با فرهنگیان کشورهای فارسی زبان دارد آقای خلیق شاعر و نویسنده و یکی ازفرهنگیان ولایت بلخ میباشد عمل جدی وی برای ازبین بردن واژه های بیگانه در این ولایت میتواند برای سایر ولایات افغانستان الگو باشد ولایت بلخ میزبان برگزاری مراسم نوروز باستانی با اشتراک سه کشور فارسی زبان افغانستان، ایران و تاجیکستان در سال آینده در ولایت بلخ خواهد بود. آغاز چنین اقدامی نشان دهندۀ بیداری و قبول مسؤلیت های فرهنگی هرافغان و به خصوص هر فارسی زبان میباشد که رئیس اطلاعات و فرهنگ ولایت بلخ بدان اقدام نموده است. استفاده از واژه های بیگانه خصوصا کلمات وارداتی انگلیسی ازپاکستان به افغانستان سرازیر شده است و در اکثر مغازه های کابل و سایر ولایات خصوصا ولایات جنوب و شرق افغانستان مورد استفاده قرارمیگیرد. (چیکن کارن سوپ) (سوپ مرغ) و غیره کلمات انگلیسی کهChicken Corn Soup) مثلا پاکستانی ها اغلب واژه های انگلیسی را به خط اردو مینویسند و این روش درافغانستان نیز تا اندارۀ رایج شده است که برای خیلی از شهروندان افغانستان درست قابل فهم نمیباشد اقدام رئیس اطلاعات و فرهنگ ولایت بلخ قدم اساسی برای مبارزه با واژه های بیگانه بوده، که باید سایر ولایات نیز بدان اقدام نمایند. خیلی ها فکر میکنند که استفاده ازکلمات انگلیسی به جای واژه های فارسی یا پشتو دلیل برسواد و دانش فکری آنانان میباشد در صورتیکه کم سوادی شانرا به زبان های ملی افغانستان نشان میدهد. یکی از خصوصات آزادی بیان و مطبوعات این است، که مردم در انتخاب کلمات برای افادۀ منظور خود آزادی داشته باشند زیرا آزادی بیان، از انتخاب واژه ها شکل میگیرند. حالا به عقیده زبان وفرهنگ ستیزان افغانستان و در راس آن آقای خرم وزیر اطلاعات و فرهنگ افغانستان واژه های ناب پارسی یا فارسی از قبیل دانشگاه،، دانشکده آموزشگاه، دادگاه، خوابگاه، کارگاه، اقامتگاه، بنگاه، حربگاه استراحتگاه، آرامگاه، جایگاه، تعمیرگاه، تبعیدگاه، تفریگاه، خلوتگاه، درگاه، ندامتگاه، دیدگاه، پژوهش، دانشیار، دادستان، دیوان عالی، دانشجو، آموزگار، دبیر، بانو،، دانشسرای و صد ها واژه فارسی دیگررا بیگانه میگویند وحتی اکثر این واژه ها را ایرانی میپندارند وبه استفاده کنندگان این واژه ها ایرانی میگویند این برچسپ های زبان ستیزانه دیگر نمیتواند جلو بیداری فارسی زبانان افغانستان را بگیرد. استبداد قومی و برتری خواهی علیه فارسی زبانان درافغانستان از همان آغاز پیدایش نام افغانستان بر بر نیمی از مردم ما وجود داشته است و دولت های گذشته همان طورکه در تشویق و ترویج زبان پشتو کوشش نموده اند که درحقیقت کار درستی بوده است برخلاف بر دشمنی وعدم تشویق و ترویج زبان فارسی تلاش نموده حتی بدان نیز اکتفاع نکرده استفاده ی واژه های فارسی را نیز ممنوع، غیر ملی وحتی غیر اسلامی گفته اند. کج اندیشان متعصب عوض آنکه زبان پشتو را تقویت نمایند و از آن یک زبان علمی و دانشگاهی بسازند برخلاف به دشمنی به زبان فارسی پرداختند. آنان فکر میکردند با از بین بردن یا محدود ساختن زبان فارسی درمکاتب افغانستان و جلوگیری از رشد زبان فارسی میتوانند زبان پشتو را تقویت بخشند در حقیقت سیاست زبان ستیزانه قبیله گرایان نه تنها به زبان پشتو کمکی نکرد بلکه به بیداری فارسی زبانان افزود (علت عدم پیشرفت یا ناکامی پشتو تولنه برای تقویت زبان پشتو با وجود مصارف زیاد نیزهمین بوده است) اینکه میگویند زبان های فارسی و پشتو هر دو زبان های رسمی افغانستان میباشند چندان حقیقت ندارد اگر به گفته مقامات مسؤل افغانستان رسمیت هر دو زبان در قانون اساسی درج شده است پس حالا زمان آن رسیده است که تمام القابو درجات علمی، عدلی وقضائی، نظامی وغیره که به زبان پشتو استفاده میشوند بطور مثال (پوهنیار، حارنوال و سمنوال وغیره) (این چند واژۀ پشتو را به عنوان نمونه نوشتم) تا در آینده این القاب و درجات به زبان فارسی نیزمورد استفاده قرار گیرند بطور عموم نسل های آینده افغانستان حتما این سوال را مطرح خواهند نمود شاید شماری از مردم بگویند این واژه ها دیگر درافغانستان عادی شده است ولی در حقیقت عادی شدن این واژه ها به زبان پشتو خود یک سوال اساسی میباشد، که در بارۀ آن باید فکرشود. از زبان شناسان و دانشمندان زبان فارسی تقاضا میگردد، القاب و درجات علمی نهاد های عدلی وقضائی، دانشگاهی و نظامی را را به زبان فارسی را در اختیار خبرنگاران، دانشگاهیان، دانش آموزان و سایر مردم قرار بدهند تا درمکالمۀ روز مره از آن استفاده گردد. دولت مردان آن زمان آنقدربه فکرسرکوب فارسی زبانان بودند، که وقت کافی برای تشویق و ترویج زبان پشتو را نداستند این سرکوب تا حال به اشکال مختلف جریان دارد که آقای خرم وزیراطلاعات وفرهنگ افغانستان میتواند نمونۀ برجستۀ آن باشد برنامۀ سرکوب فارسی زبانان در رده بالای دولت افغانستان حضور گسترده ای دارند که این سیاست ها با خارج نمودن فارسی زبانان از صحنۀ سیاسی و نظامی و قضائی درکابل و سایر ولایات خصوصا درغرب افغانستان به شدت ادامه دارد و هنوزهم این فکر خام را درسر دارند که با دور ساختن فارسی زبانان از صحنۀ سیاسی و نظامی میتوانند به تقویت زبان پشتو و قدرت خود بیافزایند. من به عنوان فارسی زبان باید اعتراف کنم که رشد و تقویت زبان پشتو به عنوان زبان ملی افغانستان از اهمیت خاصی بر خوردار است تقویت زبان در بین ملت ها باعث رشد فکری و دانش آنان میگردد و پروسۀ همزیستی مسالمت آمیز را در کشورفراهم میسازد. دانشمندان و استادان زبان پشتو در صد سال گذشته تا حال بزرگترین جفا ها را بر زبان پشتو روا داشته اند آنانان عوض اینکه در رشد زبان پشتو کمک کنند و با تآلیف و ترجمۀ کتاب های علمی به زبان پشتو و نوشتن لغتنامه یا فرهنگ زبان پشتو به زبان و مردم خود کمک کنند، شماری زیادی بفکر خشگذرانی و زندگی شخصی خود در اروپا پرداختند و شماری نیزدر افغانستان با تعصبات زبانی و حزب سازی و برتری جوی به اختلافات زبانی دامن زدنند و تعداد محدوی که برای رشد اساسی زبان پشتو تلاش میکنند به حاشیه رانده شدند. پشتو زبانان افغانستان باید بفکر رشد و تقویت زبان خود از تمام امکانات موجود استفاده نموده و از دانشمندان و زبان شناسان خود بخواهند، که با تآلیف و ترجمۀ و ایجاد لغاتنامه های پشتو به زبان وادبیات پشتو کمک کنند و کمتر از واژه های عربی و غیره در زبان پشتو استفاده نمایند. شاید پیشرفت و تقویت زبان پشتو از تعصب به زبان فارسی بکاهد. حالا اگر فارسی زبانان افغانستان از واژه های دانشگاه و دانشجو که زبان مادری شان میباشد استفاده کنند، چه درد و رنجی برای پشتو زبانان بوجود میآید واین همه ناله و فغان برای چیست ؟ پشتو زبانان افغانستان نیز میتوانند ازهرواژۀ که فکر میکنند پشتو و یا ریشۀ پشتو دارد وبه زبان پشتو کمک میکنند میتوانند ازآن استفاده نمایند بدون آنکه ناله و فغان فارسی زبانان را به دنبال داشته باشد. من نه زبان شناس و نه ادیب ام ولی به عنوان یک خبرنگارمطالبی را در ارتباط به اقدام نیک آقای محمد صالح خلیق رئیس اطلاعات و فرهنگ ولایت بلخ نوشتم و آرزو دارم این اقدام نیک هر چه زود تر در سایر نقاط افغانستان نیزعملی کردد. محمود منجم زاده برلین آلمان

بالا Up

بازگشت Home