نوشته: نظري پرياني بازي هاي جديد و تخته شكسته افغانستان سخنان سفير روسيه مبني بر قطع روابط ناتو و روسيه در خصوص افغانستان در گفت وگو با بي سي، چيز تازه اي نيست. ماه ها قبل از در گيري قدرت هاي شرق و غرب در گرجستان، كنايه هاي روسيه منحيث مالك كل منطقه شرق، زمزمه اي از يك منيت و قدرت گرايي داشت و همواره حركت توسعه طلبانه ناتو در شرق اروپا و هم چنان جابجايي پايگاه هاي نظامي امريكا در اين منطقه را بر مي تابيد. گرچه روسيه در اين قسمت -از در ك انصاف اگر بگوييم - صاحب حق هم بود؛ اما از براي يك در گيري به خاطر مشخص شدن "خط سرخ" دقيقه شماري مي كرد. و همواره فشار آژير خطر را به دست داشت. بحران ايران نتوانست علرغم مخالفت هاي كه روسيه و امريكا در شوراي امنيت بر سر تحريم عليه ايران داشتند، مسئله ايجاد كتند زيرا بوش همواره سخنان تند و بر هم زننده خانم رايس را، در صحبت هاي به اصطلاح رفيقانه با پوتين تر ميم مي كرد. حضور امريكا وناتو در افغانستان نگراني هاي روسيه را از بدو حضور ان ها در افغانستان بر انگيخت وباربار روسيه از بان خود و هم پيمانانش وضعيت در افغانستان را نامطمئن و تخته خبز كشور هاي قدرتمند و توسعه طلب خواند. و اخطار بي توجه نبودن روسيه در قبال اين توسعه ها و دخالت ها را داده بود. اما حادثه گرجستان حربه روسيه را تيز تر كرد و در مقابل غرب و سازمان ناتو قامت راست نمود و از حريم سياسي ناتو و گستره فعليت هاي روسيه سخن گفت. اين بار ميدان براي رقابت هاي دو ابر قدرت آزمون ديده او از آب بدر آمده بر خلاف تجربه هاي گذشته دو ميدان براي رزمايش هاي سياسي ونظامي خويش در رقابت بر سر توسعه در جهان دارند و كمربند گرجستان- افغانستان،پس از اين مسير بحران و جريان جنگ سرد را احاطه خواهد كرد و سر نوشت حنگ هاي كوچك براي برپايي خط قر مز براي رويا رويي دوقطب و دوقدرت كه هر كدام با قدرت هاي تازه به ميدان امده موتلف اند مشخص خواهد شد و اين بار جهان وجنگ و رقابت رنگ ديگري خواهد داشت. حمله در گرجستان پاسخ در افغانستان تنش بين امريكا و روسيه بر سر اوستياي جنوبي ومنطقه آبخاز كشور گرجستان درحوزه قفقاز، سرانجام همكاري بين ناتو و روسيه را به تعليق در آورد و بار ديگر حكايت از سر گيري جنگ خاتمه نيافته قدرت هاي منطقه يي دارد. اولين بار خبرگزاري فرانسه به نقل از وزارت دفاع ناروي و با استناد به تماس هاي ديپلماتيك ميان مسكو و اسلو اعلام كرد كه روسيه تصميم گرفته است همكاري نظامي خود را با پيمان اتلانتيك شمالي( ناتو) تا "اطلاع ثانوي"متوقف كند. گفتني است به دنبال آن كه ياپ دو هوپ شفر، دبير كل ناتو، روسيه را به رعايت نكردن طرح صلح فرانسه و روسيه براي مساله گرجستان، متهم كرد، ناتو از تعليق گردهمايي شوراي ناتو و روسيه خبر داده بود. اين در حالي است كه قبلا مقامات روسي گفته بودند كه اگر" تحركات خصمانه امريكا " بر ضد روسيه دوام بيابد بدون شك تاثيري بالاي موضوع ايران خواهد گذاشت. در عين حال شوراي امنيت ساز مان ملل، برسر وضعيت گر جستان، به بن بست رسيده است و تا كنون كشور هاي اروپايي كه پس از خروج عساكر مسكو از اوسيتياي جنوبي بايد در تامين امنيت آن نقطه بحران زا بر نامه هاي شان را عملي مي كردند. اخيراً روسيه پس از درگير شدن با گرجستان بر سر اوستياي جنوبي، مورد انتقاد امريكا و سازمان ناتو قرار گرفت و كشور روسيه نيز امريكا و ناتو را متهم به دخالت در امور گرجستان كرد. پیش ازاين، روسيه در اجلاس بخارست، پيمان همكاري با سازمان ناتو را در امر مبارزه باتروريزم در افغانستان، امضا كرده بود كه يگانه دست آورد مهم ناتو در آن نشست به شمار مي رود. اين امتياز براي روسيه، نيز توانست، پنج كشور نزديك به روسيه را از پيوستن به سازمان ناتو باز دارد و تمايل اين سازمان بر عضويت گرجستان را خنثي كند. دلگرمي ناتو به روسيه چنان بود كه، مسير اكمالاتي ناتو از طريق پاكستان، پس از ان كه چهاركاميون حامل پرزه جات و بدنه هوا پيماهاي نظامي ناتو در جريان انتقال به افغانستان، در خاك پاكستان مورد حمله قرار گرفت، به حيث شاهرگ تروريزم شناخته شد و با توافق روسيه در همكاري هاي ترانزيتي با ناتو، اين مسير تغيير كرد و كشور پاكستان را در جريان مبارزه" مشكوك" با تروريزم، از قضيه افغانستان منزوي ساخت. اين امر سبب گرديد تا ذهنيت جهاني را بر بررسي دقيق از موقف پاكستان در قبال تروريزم، قرار دهد. در چنين احوالي گمانه زني هايي مبني بر كنار آمدن پاكستان با تروريزم به وجود آمد و برخي از مقامات نظامي ناتو و امريكايي، آن كشور را در ايجاد تنش در افغانستان وحمايت از تروريزم متهم نمودند و نامزدان انتخاباتي امريكا، پاكستان را به انتقاد گرفتند و حتی بالاي مواضع طالبان و القاعده، بر خاك اين كشور حمله صورت گرفت و از طرح جابه جا شدن نيروهاي ناتو در آن سوي سرحد سخن گفته شد و روابط افغانستان و پاكستان پس از حمله به سفارت هند به تيره گي گرائيد. اما سفر رضا گيلاني نخست وزير آن كشور به امريكا نتوانست مو قف از دست داده پاكستان را دوباره دريابد و برعكس سازمان ملل متحد نيز استخبارات نظامي پاكستان را متهم به حمله به سفارت هند نمود. در اين جريان حملات طالبان به افغانستان افزايش و گسترش يافت و تلفات نظامي نيروهاي خارجي آمار بلندي را كسب نمود و نرخ مواد اوليه نيز در كشور بلند رفت. پكت جديد نظامي اكنون با به تعليق درآمدن همكاري هاي روسيه و ناتو، تحليلگران با ور دارند كه تنش درافغانستان افزايش مي يابد. آنان بربنياد برخي مدارك استدلال مي كنند كه احتمال مي رود روسيه به طالبان، كمك هاي غير مستقيم داشته باشد؛ اما پس از تعهد اين كشور مبني بر همكاري باناتو، گفته مي شد كه كمك هاي پنهاني روسيه باطالبان، قطع خواهندشد؛ امابر بناي تعليق در روابط همكاري، بار ديگر گمانه زني ها بر حمايت روسيه از طالبان براي فشار وارد نمودن بر امريكا و ناتو، تقويت يافته است. و اين مي رساند كه اگر تعليق روا بط ناتو و روسيه دوام يابد و شوراي امنيت همچنان راه حل اساسي بر موضوع گر جستان و منافع روسيه در نظر نگيرد، احتمال شكل گيري يك قوت سوم نظامي در منطقه حتمي است. و اين فكت يا جريان چنان كه مقامات روسي اشاره كرده اند، ائتلافي بين روسيه و ايران خواهد بود و در آن صورت تمايل برخي از كشورهاي قدرت منطقه به اين فكت نظامي بعيد به نظر نمي رسد. بنا ءً اين انكشاف، موقعيت ناتو و امريكارا در منطقه به خصوص افغانستان، صدمه مي زند و حملات طالبان برعليه نيروهاي نظامي عضو ناتو وائتلاف شاخه امريكا را افزايش مي دهد. پاكستان بر سر گنج از طرف ديگر امريكا و ناتو در صدد خوا هند شد تا براي رقابت به ائتلاف جديد، در منطقه چالش ايجاد كنند و براي تامين لوژستيكي و تخنيكي قوت هاي نظامي خويش بار ديگر به پاكستان متوصل شوند و همچنان بار ديگر از نيروي طالب كه شاخه هاي آن در مديريت امريكا و انگليس قرارد ارد، استفاده نموده، آنان رابه ايستيلاء بالاي افغانستان و به حيث قوت تهديد كننده منافع ديگران در منطقه، تجهيز و حمايت كنند. و بر عكس ائتلاف روسيه و ايران هم به توليد نيرو در مقابله با طالب در افغانستان و منطقه خواهد پر داخت و روز گاران سپري شده از سر گرفته خواهندشد. بنابر دور جديد جنگ سرد كه در حال آغاز شدن است، وجنجال حوزه قفقاز بدان گرمي و شدت بخشيده است، سبب خواهدشد تا بار ديگر افغانستان صحنه زور آزمايي امريكا و روسيه خواهد بود و تجربه پيامد هاي جنگ ويتنام در افغانستان تكرار خواهدشد.و فقط پاكستان روي گنج باد آورده تكيه خواهد كرد.

بالا Up

بازگشت Home